Calculator voor lichaamsvet en vetvrije massa

Wat het meetlint wel en niet kan vertellen

De US Navy ontwikkelde deze omtrekmethode in 1984 om zeelieden te beoordelen zonder laboratoriumapparatuur. Vergeleken met referentiescans schat zij het lichaamsvet bij de meeste volwassenen tot ongeveer 3 à 4 procentpunten nauwkeurig, goed genoeg om een trend te volgen maar niet om uzelf tot achter de komma met iemand anders te vergelijken.

De methode gaat uit van een gebruikelijke verdeling van vet en spiermassa. Zwelling door lymfoedeem, vocht vasthouden tijdens chemotherapie, zwangerschap of een zeer hoog lichaamsgewicht vervormen allemaal de omtrekken en daarmee de uitkomst. Weegschalen met bio-elektrische impedantie hebben vergelijkbare beperkingen en worden ook beïnvloed door de vochtbalans.

Steeds op dezelfde manier meten

• Gebruik een soepel, niet-rekbaar meetlint dat strak tegen de huid ligt maar niet indrukt.
• Meet 's ochtends, vóór het eten, staand, rechtop en ontspannen.
• Hals: net onder het strottenhoofd, met het meetlint iets schuin omlaag naar voren.
• Taille: bij mannen ter hoogte van de navel en bij vrouwen op het smalste punt, na normaal uitademen.
• Heupen (vrouwen): rond het breedste deel van de billen.
• Herhaal elke meting twee keer en gebruik het gemiddelde. Volg veranderingen liever maandelijks dan dagelijks.

Spierverlies tijdens kankerbehandeling

Chemotherapie, hormoontherapie, steroïden, inactiviteit en de tumor zelf zorgen er allemaal voor dat spiermassa sneller verloren gaat dan vet. Omdat spieren zwaar zijn, kan het gewicht op de weegschaal gelijk blijven terwijl de lichaamssamenstelling intussen verandert: dit heet sarcopenie, en wanneer dit samengaat met gewichtsverlies en ontsteking heet het cachexie.

Een lage spiermassa voorspelt bij veel kankersoorten een slechtere tolerantie voor chemotherapie, meer complicaties na een operatie en een lagere overleving. Oncologen meten dit steeds vaker op de CT-scans die u toch al heeft. Thuis is een stijgend lichaamsvetpercentage bij een stabiel gewicht, of een dalende vetvrije massa, een signaal om dit met uw behandelteam te bespreken.

Spiermassa beschermen: wat werkt

ESPEN adviseert dat mensen met kanker tijdens en na de behandeling hun lichamelijke activiteit behouden of verhogen om spiermassa en functie te ondersteunen, en meer dan 1 g eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag te eten. Krachttraining twee of drie keer per week, aangepast aan uw energie en eventuele beperkingen na een operatie, is de meest effectieve afzonderlijke maatregel; veel kankercentra bieden begeleide beweegprogramma's aan.

Onze voedingscalculator geeft doelen voor energie en eiwit tijdens behandeling en herstel.

Lichaamsvet en kankerrisico na behandeling

Te veel lichaamsvet, en vooral buikvet, produceert hormonen en ontstekingssignalen die in verband staan met minstens 13 kankersoorten, waaronder borstkanker na de menopauze, darmkanker, endometriumkanker, nierkanker, slokdarmkanker en alvleesklierkanker. Voor mensen die kanker hebben overleefd verlaagt het houden van lichaamsvet binnen een gezond bereik, terwijl tegelijk spiermassa wordt opgebouwd, het risico op terugkeer van kanker en op hartziekte en diabetes na de behandeling.

Streef naar langzame verandering, ongeveer een halve kilogram per week, met voldoende eiwit zodat het gewichtsverlies uit vet komt en niet uit de spiermassa die u juist probeerde te behouden.

Vragen om aan uw behandelteam te stellen

Neem de uitkomst mee en vraag:

• Hebben mijn scans spierverlies laten zien, en verandert dat mijn behandelplan?
• Is krachttraining nu veilig voor mij, en is er een begeleid programma?
• Op hoeveel eiwit per dag moet ik mikken?
• Moet ik worden verwezen naar een diëtist of fysiotherapeut?